الشيخ الصدوق ( مترجم : مجاهدى )

287

ثواب الأعمال وعقاب الأعمال ( پاداش نيكيها و كيفر گناهان ) ( فارسى )

سپس فرمود : سورهء احزاب ، رسوائيهاى زنان و مردان قريش را بازگو مىكند . اى پسر سنان ! براستى كه سورهء احزاب ، زنان قريش را - كه از نژاد عرب بودند - رسوا كرد ، و اين سوره از سورهء بقره طولانىتر بود ولى از آن كاستند و آن را تحريف كردند « 1 » .

--> ( 1 ) همانطور كه قبلا بارها ياد آور شديم حسن بن علىّ بن ابى حمزهء بطائنى - كه راوى اكثر روايات مربوط به ثواب تلاوت سوره‌هاى قرآنى است - او و پدرش از بزرگان فرقهء واقفيه‌اند و بر اين باور بوده‌اند كه امام موسى بن جعفر عليه السّلام آخرين امام بر حق است و عقيده داشتند كه او زنده است و مهدى منتظر ( عج ) كسى جز او نيست ! ! نوشته‌اند هنگامى كه امام موسى بن جعفر عليه السّلام در زندان هارون بسر مىبرد ، اموال فراوانى از وجوهات از قبيل خمس و غيره بعنوان وكلاى امام در اختيار عدّه‌اى از جمله على بن ابى حمزه بطائنى بود كه بالغ بر هزاران دينار مىشد و پس از شهادت امام عليه السّلام بايستى در اختيار حضرت على بن موسى الرّضا عليه السّلام قرار مىگرفت ولى آزمندى به مال دنيا موجب شد تا امامت آن حضرت را منكر شوند و آن اموال را بناحق تصاحب كنند ، بزرگان ما آنان را امين و مورد اعتماد نمىشناسند و گفته‌هاى آنان را مطابق با واقع نمىدانند . در فراز پايانى همين روايت مطلبى وجود دارد كه بر تحريف قرآن صحه مىگذارد ! در حالى كه قرآن تنها كتاب آسمانى است كه از تحريف بدور مانده است زيرا خداوند تبارك و تعالى خود را حافظ آن معرّفى فرموده است إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ ، لذا بايد در اين گونه روايات به ديدهء ترديد نگريست و بر آنها اعتماد نكرد . سؤالى كه در اينجا قابل طرح است اين است كه چرا اين گونه روايات در كتب بزرگان شيعه راه يافته است و تكليف كسانى كه از روى اعتماد به اين بزرگان و آثار آنان ، به اين گونه روايات كه اغلب متضمن ثواب تلاوت سوره‌هاى قرآنى است عمل كرده و مىكنند چيست ؟ ! پاسخ اين است كه ذكر هر روايتى در آثار بزرگان دليل بر درست بودن آن نيست و به همين دليل ، سلسله راويان احاديث و روايات را هم ذكر مىكنند تا كسانى كه در علم رجال دستى دارند نسبت به درستى يا نادرستى اين قبيل روايات كنكاش كنند ؛ و تكليف كسانى كه از روى اعتماد به اين قبيل روايات عمل مىكنند ، مشخص است ، زيرا بر طبق ( قاعدهء تسامح ) در ( اخبار من بلغ ) اگر كسى به اميد ثوابهائى كه براى تلاوت سوره‌هاى قرآنى در اين قبيل روايات ذكر شده است ، اين سوره‌ها را تلاوت كند ، ان شاء اللَّه خداوند رحيم و بخشاينده ، آن ثوابها را به او عنايت خواهد فرمود چرا كه رحمت حضرت حق بىمنتهاست و بر اساس ( الاعمال بالنيّات ) خداوند به نيّت كسى كه قرآن را تلاوت مىكند ، مىنگرد و چنانچه در آن غشى نبيند ، او را از ثواب محروم نمىكند ، ولى هر كلامى را نمىتوان به معصوم عليه السّلام نسبت داد و بايستى در اين موارد بسيار دقيق بود زيرا خداى ناخواسته ممكن است همين مسامحه‌ها اسباب شقاوت آدمى را فراهم سازد ، اهميّت اين مسأله به حدّى است كه اگر كسى در ماه رمضان مطلب نادرستى را به يكى از معصومين عليهم السّلام نسبت دهد ، روزهء او باطل مىشود و مستحقّ كيفر است . تو خود حديث مفصّل بخوان از اين مجمل !